ประวัติบทสวดพาหุงมหากา จากสนามรบ สู่บ้านเรือนคนไทย
บทสวดพาหุงมหากา ที่คนไทยสวดกันทุกวันนี้ มีอายุกว่า 500 ปี ถูกแต่งขึ้นเพื่อกษัตริย์นักรบ และเคยจารึกในธงทหารที่ออกรบสงครามโลกครั้งที่ 1
ใครเป็นผู้แต่งบทสวดพาหุง
ผู้แต่งยังไม่มีข้อสรุปทางวิชาการ มีข้อสันนิษฐาน 3 สาย
| สาย | ผู้แต่ง | ยุค | หลักฐาน |
|---|---|---|---|
| 1 | พระมหาพุทธสิริเถระ | ~พ.ศ. 2006 | อ้างอิงตำราลังกา |
| 2 | พระเถระชาวลังกา | ไม่ระบุ | ศรีลังกามีบทนี้เช่นกัน |
| 3 | สมเด็จพระพนรัตน์ วัดป่าแก้ว | ~พ.ศ. 2127 | นิมิตหลวงพ่อจรัญ + ใบลานทองคำ |
สายที่ 3 ได้รับความนิยมสูงสุด เพราะหลวงพ่อจรัญเป็นผู้เผยแพร่โดยตรง และเชื่อมโยงกับสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
ไม่ว่าผู้แต่งจะเป็นใคร เนื้อหาชัยชนะ 8 ประการล้วนมาจากพระไตรปิฎก เป็นเหตุการณ์จริงในพุทธประวัติทั้งสิ้น
สมเด็จพระพนรัตน์ แต่งถวายสมเด็จพระนเรศวร
สมเด็จพระพนรัตน์ วัดป่าแก้ว เป็นเจ้าคณะใหญ่ฝ่ายอรัญวาสี และเป็นพระอาจารย์ของสมเด็จพระนเรศวร
พระราชพงศาวดารบันทึกความสัมพันธ์ครู-ศิษย์ไว้ชัด เมื่อพระนเรศวรทรงพิโรธนายทัพที่ตามเสด็จไม่ทัน สมเด็จพระพนรัตน์พร้อมพระราชาคณะ 25 รูป เข้าเฝ้าถวายพระพรว่า พระพุทธเจ้าประทับลำพังใต้ต้นโพธิ์ยังชนะพญามารได้ หากพระนเรศวรทรงมีชัยเพียงลำพัง ย่อมเป็นเกียรติมหัศจรรย์ยิ่งกว่า พระนเรศวรทรงพอพระทัย ตรัสว่า “สาธุ”
ตามที่หลวงพ่อจรัญเล่าไว้ สมเด็จพระพนรัตน์แต่งบทสวดพาหุงมหากาถวายให้ทรงสวดเป็นประจำ ทั้งในพระราชวังและยามออกศึก — ทำให้ทรงรบที่ใดก็มีชัย แม้ในยุทธหัตถี ณ ดอนเจดีย์ ที่ทรงเพียงสองพระองค์กับพระอนุชาท่ามกลางกองทัพพม่านับแสน
พระเจ้าตากสินทรงเจริญรอยตาม ก่อนกู้ชาติ ทรงให้สร้างพระยอดธงแล้วนิมนต์พระเถระสวดบทพาหุงบรรจุไว้ในองค์พระ ทรงภาวนาบทนี้ตลอดช่วงสงคราม
รัชกาลที่ 6 ทรงจารึกคาถาพาหุงในธงทหาร
สงครามโลกครั้งที่ 1 ร.6 ทรงส่งกองทหารอาสาไปรบในยุโรป ทรงนำคาถาพาหุงบทแรกมาดัดแปลงแล้วจารึกลงในธงชัยเฉลิมพลประจำกองทหารอาสา เพื่อสร้างขวัญกำลังใจ
บทสวดพาหุงจึงไม่ใช่แค่ “บทสวดที่บ้าน” แต่เป็น คาถาสนามรบ ที่กษัตริย์ไทยใช้จริงมาตลอด ตั้งแต่อยุธยา ธนบุรี จนถึงรัตนโกสินทร์
หลวงพ่อจรัญ กับนิมิตที่ค้นพบใบลานทองคำ
เรื่องราวที่ทำให้บทสวดพาหุงมหากาเป็นที่รู้จักทั่วประเทศ เริ่มจากนิมิตของหลวงพ่อจรัญ ฐิตธัมโม วัดอัมพวัน จ.สิงห์บุรี
นิมิต คืนหนึ่งท่านฝันว่าพบพระสงฆ์ครองจีวรคร่ำ สมณสารูปน่าเลื่อมใส ท่านกล่าวว่าตนคือสมเด็จพระพนรัตน์ วัดป่าแก้ว ให้หลวงพ่อจรัญไปวัดใหญ่ชัยมงคล ดูจารึกที่ท่านถวายพระเกียรติแก่สมเด็จพระนเรศวร แล้วจดจำมาเผยแพร่
การค้นพบ หลวงพ่อจรัญเดินทางไปวัดใหญ่ชัยมงคล จ.พระนครศรีอยุธยา ขณะกรมศิลปากรบูรณะเจดีย์ใหญ่ ท่านเห็นโพรงด้านล่าง ไต่นั่งร้านลงไปเพียงลำพัง มีไฟฉายดวงเดียว ลงไปแล้วพบ ใบลานทองคำ 13 ใบ จารึกบทสวด “พาหุงมหาการุณิโก” ท้ายจารึกระบุว่า
“เราสมเด็จพระพนรัตน์ วัดป่าแก้ว ศรีอโยธเยศ คือผู้จารึกถวายพระพรแด่สมเด็จพระนเรศวรมหาราช”
ทำไมไม่นำใบลานทองคำออกมาแสดง? หลวงพ่อจรัญกล่าวว่าเป็นความประสงค์ของสมเด็จพระพนรัตน์ ท่านให้คำมั่นไว้แล้ว จึงเพียงจดจำเนื้อหามาเผยแพร่
ทำไมหลวงพ่อจรัญเน้นให้สวดพาหุงมากที่สุด
ท่านให้เหตุผล 2 ข้อ
ข้อ 1: อานุภาพครอบคลุม — ใจความคำสอนของท่านคือ สวดพาหุงมหากาคุ้มตัว คุ้มครอบครัว สวดทั่วประเทศก็ทำให้ประเทศรุ่งเรือง
ข้อ 2: ลำดับการสวด — ท่านให้สวดพาหุงก่อนชินบัญชรเสมอ
| ลำดับ | บทสวด | เหตุผล |
|---|---|---|
| ก่อน | พาหุงมหากา | สรรเสริญชัยชนะของพระพุทธเจ้าโดยตรง |
| หลัง | ชินบัญชร | บูชาพระอรหันต์สาวก ควรสวดหลังองค์พระศาสดา |
ไทม์ไลน์ประวัติบทสวดพาหุงมหากา
| พ.ศ. | เหตุการณ์ |
|---|---|
| ~2006 | ข้อสันนิษฐานว่ารจนาครั้งแรก สมัยพระบรมไตรโลกนาถ |
| ~2127 | สมเด็จพระพนรัตน์จารึกถวายสมเด็จพระนเรศวร |
| 2135 | พระนเรศวรทรงชนะยุทธหัตถี ณ ดอนเจดีย์ |
| ~2310 | พระเจ้าตากสินทรงบรรจุบทพาหุงในพระยอดธง ก่อนกู้ชาติ |
| 2460 | ร.6 ทรงจารึกในธงชัยเฉลิมพลกองทหารอาสา สงครามโลกครั้งที่ 1 |
| ~2520 | หลวงพ่อจรัญค้นพบใบลานทองคำจากเจดีย์วัดใหญ่ชัยมงคล |
| 2520+ | เผยแพร่ทั่วประเทศ กลายเป็นบทสวดยอดนิยมของคนไทย |
บทสวดพาหุงมหากาไม่ใช่แค่บทสวดก่อนนอน แต่เป็นคาถาสนามรบที่ผ่านมาแล้วหลายยุค ก่อนจะมาถึงมือเราผ่านนิมิตและใบลานทองคำของหลวงพ่อจรัญ
อ่านเพิ่มเติม:



![คาถามหาจักรพรรดิ vs ชินบัญชร vs คาถาเงินล้าน สวดบทไหนดี [2569]](https://www.saatmoo.com/wp-content/uploads/2026/04/คาถามหาจักรพรรดิ-vs-ชินบัญชร-vs-คาถาเงินล้าน-สวดบทไหนดี-2569-1-1024x576.png)